Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın ham kokusu elinize bir referans noktası verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Burada alüminyum tüplü kutu gibi tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo nasıl içilir gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu hemen yazmak gerekir, çünkü bellek kısa sürede silikleşir. Her çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı azaltır zira kalabalık ortamlarda hafif kokular çabucak kaçırılır. Aroma gücü tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; yalnızca gücü anlatır. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak hem de kriterleri baştan belirlemek en doğru yol sayılır. Ölçüt netleşince her çubuk aynı cetvelle tartılır ve yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım sırasında telefon kenarda kalırsa odaklanma güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek doğru olmaz ayrıca erken davranıp sonuç çıkarmak kolay görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat çoğunlukla yumuşak ve temiz gelir tabii ki bu sıralama her üründe aynen geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü gerçek karakter genellikle burada saklıdır. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ama tonlar belirginleşir hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik kalır. Petit churchills yoğunluğu nasıl benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir gerçekten bu yüzden sakin gitmek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık yükseldiğinden acımsı notalar öne çıkabilir nitekim ısınan tütün asıl tadını ancak ortalarda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not vermek daha adil değerlendirme verir. Bölümlerin sınırı çoğu zaman net değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üç parçaya ayırmak yeterlidir. Değişimleri yakalamak adına çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Art arda nefes almak ısıyı artırır hem de aromayı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha net hâle getirir mutlaka sabit ışık ile sakin bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu da tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı kılar. 1 belli belirsiz aromayı, 5 de ağızda uzun süre kalan güçlü notayı anlatır bu sayede dikkat dağılmaz ve yorum doğruluğu artar. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda kalır hem de ileride okunduğunda neyi kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu de tatlı tonları yüzünden yakın bir not alabilir aksi halde aynı çubuk iki ayrı not alabilir. Puanı yazmadan önce birkaç nefes yapmak gerekir diğer taraftan yarım notlar vermek fazladan bir karmaşa yaratır. Ölçeği her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Skalanın ortası genellikle tercih edilen puandır, çünkü ılımlı aromalar çoğunluğu oluşturur. Uçlardaki notlar yalnızca belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri ayırt edici olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu nedenle kül çizgisinin düzgün gitmesini da izlemek gerekir. İnce bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden baharatlı tonlar çabuk belirir gerçekten dar çaplılarda ısı birikimi belirgin biçimde çabuktur. İnce çaplı kısa puro gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca gözlemlersiniz ısınma temposu ise tadı doğrudan etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde duman daha serin gelir ama aromalar sonradan belirir ve bu hız aromanın algılanma süresini daraltır. Baldan yana yumuşak puro benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme dengesizse not kısmına eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı kılar fakat gücünü düşürmez tersine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye yayılır. Dolayısıyla çapı kayıtlara eklemek gerekir. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı günde tadarken ilk olarak inceyi ardından kalını seçmek mantıklıdır. Böylece güçlü tat hafif olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki bekleme süresi yaklaşık otuz dakika tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki yoldan gelir: damaktaki his ve burnun yakaladığı koku oysa bu iki kanal birbirini besler ama eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek için bu iki kanalı ayrı yazmak gerekir bu ayrım ilk bakışta küçük gelse de yorumları epey etkiler. Nefesi dudaktan bırakırken burundan yavaşça bırakmak retrohale denemesidir örneğin ılık bir nefes kokuyu daha zengin gösterir. Short churchills tadım notları gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını belirgin verir ayrıca nezle halindeyken denenen tadımlar sağlam sayılmaz. Yirmi dakikalık ince puro gibi ince bir çubuk ise fındıksı notayı daha kısa bırakır sert bir nefes de narin notaları örter. Güç dilde zayıf fakat koku tarafında yüksek çıkabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki izlenimi karşılaştırmak öğretici olur; Bu iki notu ayrı yazmak yanılgıyı giderir. Yeni başlayan kişiler için ilk adımda burundan gelen ipuçlarına bakmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil kısmı de ayrıntı göstermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak doyduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan düşük algılanır üstelik yemek arasında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Bu yüzden her denemeden önce oda sıcaklığında su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi okunmasını sağlar. Wide churchills aroma profili benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur zira doymuş bir ağız en güçlü notayı bile silik gösterir. Şekersiz kahve kakao tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları bastırır üstelik çok soğuk sıvılar damağı duyarsızlaştırır ve tat hissini azaltır. Romeo y julieta puritos puro benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası su ile daha net anlaşılır bu yüzden temizlik aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz nitekim yoğun şekerli içecekten sonra baharatlı tonlar gerçekte olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak önerilmez. Su ve kahve haricinde sade çay da düşünülebilir; asıl mesele seçimin şekersiz olmasıdır. Damak temizlendikten ardından iki üç dakika beklemek iyi sonuç verir. Hızlıca girişilen tadım çoğunlukla hatalı kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk formatında yanış hızlı olduğundan aroma dalgalanması daha az bir alanda kalır ayrıca başlangıç notu bu ölçülerde hızla silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ile bitiş arasındaki farkı görmek özen ister bu yüzden küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli incelenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir böylece yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır zira her çekişin ağırlığı daha fazladır. 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü de kakao tonunu hızla ortaya koyup sona erer çünkü değişim dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek çubuktan daha güvenilir sonuç verir bu sebeple sakin ve eşit aralıklı çekiş tercih edilir. Kutu kokusu yakmadan önceki ilk notu oluşturur bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil hemen bitince denemek daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca yazmak yararlıdır. Ölçü küçüldükçe aroma katmanı azalır, ama güç hissi korunabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini puro notlarıyla birebir karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bölüm kullanmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir deneme yoğunluk hakkında güvenilir bir fikir vermez demek ki her deneme bir öncekinin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ve saat algıyı değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir not defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde aynı notalar her seferinde baştan öğrenilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir tonu aynı kalıyor mu görülür üstelik aynı çubuğa geri dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Kalın gövdeli beşli kutu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu da boşa emeğe yol açar. Saat, puro adı ile puan tabloya yazılmalı nitekim ilk notlar ileride açıldığında şaşırtıcı sapmalar gösterir. Puanlar arasında iki basamaktan fazla fark çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Defterde öz cümleler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm güçlü ahşap tonu şeklinde bir kayıt yeterli sayılır. Sonradan okunduğunda anlaşılır kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, içimin ağızdaki dokusunu tarif eder; aroma gücü ise notaların şiddetidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme göstermek zorunda olmaz. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. Küçük boy yumuşak puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir tonunu belirgin verebilir örneğin sert bir içim sönük bir tatla birleşebilir. Dengeli onlu puro kutusu gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem notasını yüksek tutar kaldı ki dolgun bir içim notasız de kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir puro yüksek lezzet verebilir aksi hâl de mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakıp yoğunluğu tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki çubuk içinde yoğunluk farkı aramak ince bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ile tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Sonuçta en iyi ölçüt kendi damak zevkiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme şartları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir havada çubuk hızlı yanar ve keskin notalar öne geçer bu sebeple ortam koşullarını da kayda geçirmek yararlıdır. Aşırı nemli havada ise duman tıkanır hem de lezzet bastırılır ısı ise tütünün yanma hızını etkileyen ayrı bir değişkendir. La prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu nemi hesaba katmak yararlıdır aksi halde iki ayrı günde ortaya çıkan puan farkı üründen sanılabilir. Magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse fark daha doğru görülür tadım günü seçerken bunu unutmayın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku de algıyı şaşırtır oysa gerçek neden çoğu zaman ortamdaki hava veya koku çıkar. Tadımı hep benzer koşullarda tekrarlamak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir ortamda duman yoğunlaşırsa ikinci denemenin aroması hatalı okunabilir. Kapı açıklığı bırakmak çoğu zaman işe yarar. Hava akımı çok güçlüyse yanış yapısı bozulur.